Cyclone Montha Weather ‘मोंथा’ चक्रीवादळ तीव्र: आंध्र प्रदेश, ओडिशासाठी ‘रेड अलर्ट’; महाराष्ट्रावरही अवकाळी पावसाचे सावट
नवी दिल्ली, २७ ऑक्टोबर (विशेष प्रतिनिधी): बंगालच्या उपसागरात (Bay of Bengal) निर्माण झालेल्या ‘मोंथा’ चक्रीवादळाने आता ‘तीव्र चक्रीवादळाचे’ (Severe Cyclonic Storm) रूप धारण केले आहे. भारतीय हवामान विभागाच्या (IMD) ताज्या माहितीनुसार, हे ‘सायक्लोन मोंथा’ मंगळवार, २८ ऑक्टोबर, २०२५ च्या सायंकाळी किंवा रात्रीच्या सुमारास आंध्र प्रदेशाच्या किनारपट्टीवर, काकीनाडा (Kakinada) आणि मछलीपट्टणम (Machilipatnam) दरम्यान धडकण्याची दाट शक्यता आहे. या संभाव्य धोक्यामुळे आंध्र प्रदेश आणि ओडिशा या राज्यांसाठी ‘रेड अलर्ट’ (Red Alert) जारी करण्यात आला असून, केंद्र आणि राज्य प्रशासनाने तातडीच्या उपाययोजनांसाठी युद्धपातळीवर तयारी सुरू केली आहे.
चक्रीवादळाची सद्यस्थिती आणि अपेक्षित परिणाम (5Ws)
‘मोंथा’ चक्रीवादळ (Montha Cyclone) सध्या नैऋत्य (Southwest) आणि लगतच्या पश्चिम-मध्य बंगालच्या उपसागरात केंद्रित आहे. ते वायव्य दिशेने १५ किमी प्रतितास वेगाने सरकत आहे आणि पुढील १२ तासांत अधिक तीव्र होण्याची शक्यता आहे.
| घटक | तपशील |
|---|---|
| कोण? | ‘मोंथा’ (थायलंडने दिलेले नाव, अर्थ: ‘सुगंधी फूल’) |
| काय? | तीव्र चक्रीवादळ (Severe Cyclonic Storm) |
| केव्हा? | मंगळवार, २८ ऑक्टोबर, २०२५ (सायंकाळ/रात्री) |
| कुठे धडकणार? | आंध्र प्रदेश किनारपट्टीवर, काकीनाडा च्या आसपास (मछलीपट्टणम आणि कलिंगपट्टणम दरम्यान) |
| तीव्रता | किनारा ओलांडताना वाऱ्याचा वेग ९० ते १०० किमी प्रतितास (Gusting up to ११० Kmph) |
किनारपट्टीवरील धोक्याची पातळी आणि आपत्कालीन उपाययोजना
‘मोंथा’ चक्रीवादळामुळे आंध्र प्रदेश आणि ओडिशाच्या किनारपट्टी भागांत अति-मुसळधार ते अतिवृष्टी (Extremely Heavy Rainfall) होण्याची शक्यता आहे. याव्यतिरिक्त, समुद्राला उधाण येऊन सखल भागांमध्ये पाणी शिरण्याचा (Storm Surge) धोका आहे.
Cyclone Montha Weather Forecast
The India Meteorological Department (IMD) forecasts that Cyclone Montha will intensify into a Severe Cyclonic Storm and is highly likely to make landfall on the Andhra Pradesh coast on Tuesday, October 28, 2025 (evening/night).
| Aspect | Forecast Detail |
|---|---|
| Landfall Area | Near Kakinada, between Machilipatnam and Kalingapatnam (Andhra Pradesh coast). |
| Wind Speed | Maximum sustained wind speed of 90-100 kmph, gusting up to 110 kmph at landfall. |
| Rainfall Warning | Red Alert for Andhra Pradesh and Odisha with a forecast of heavy to extremely heavy rainfall from October 27-29. |
| Affected States | Andhra Pradesh, Odisha, Coastal Tamil Nadu, and West Bengal are on high alert. |
प्रशासनाने घेतलेले महत्त्वाचे निर्णय:
- मच्छीमारांना इशारा: हवामान विभागाने २९ ऑक्टोबरपर्यंत मच्छीमारांना समुद्रात परत न जाण्याचे आणि जे समुद्रात आहेत त्यांना तातडीने किनारी परतण्याचे निर्देश दिले आहेत.
- शैक्षणिक संस्था बंद: ओडिशा सरकारने मलकानगिरी, कोरापुट, रायगड, गजपती आणि गंजम यांसारख्या अनेक जिल्ह्यांतील अंगणवाडी केंद्रे आणि शाळांना ३० ऑक्टोबरपर्यंत सुट्टी जाहीर केली आहे.
- बचाव पथके सज्ज: राष्ट्रीय आपत्ती प्रतिसाद दलाच्या (NDRF) तुकड्यांना मदत आणि बचाव कार्यासाठी हाय अलर्टवर ठेवण्यात आले आहे. आंध्र प्रदेश राज्य आपत्ती व्यवस्थापन प्राधिकरणाने (Andhra Pradesh State Disaster Management Authority) सर्व जिल्हाधिकाऱ्यांना सतर्क राहण्याचे आदेश दिले आहेत.
- जीवनावश्यक वस्तूंचा साठा: अत्यावश्यक वस्तूंचा पुरवठा खंडित होऊ नये यासाठी संभाव्य पूरग्रस्त भागातील गोदामांमध्ये अन्न आणि पाणी साठवून ठेवण्यात आले आहे.
विशेषज्ञांचे मत:
भारतीय हवामान विभागाचे (IMD) वरिष्ठ वैज्ञानिक डॉ. एस. करुणासागर (Dr. S. Karunasagar) यांनी माहिती दिली की, “चक्रीवादळ ‘मोंथा’मुळे २७ ते २९ ऑक्टोबर दरम्यान किनारी आंध्र प्रदेश आणि रायलसीमाच्या काही भागांत अतिवृष्टीची शक्यता आहे. नागरिकांनी केवळ अधिकृत सूचनांचे पालन करावे आणि अफवांवर विश्वास ठेवू नये.”
महाराष्ट्रावर काय परिणाम होईल? अवकाळी पावसाची शक्यता
‘मोंथा’ चक्रीवादळ बंगालच्या उपसागरात तयार झाले असल्यामुळे महाराष्ट्राच्या पश्चिम किनारपट्टीला (अरबी समुद्र) याचा थेट धोका नाही. मात्र, या तीव्र प्रणालीमुळे आणि अरबी समुद्रातील आणखी एका कमी दाबाच्या पट्ट्याच्या अप्रत्यक्ष प्रभावामुळे, महाराष्ट्रातील काही विभागांमध्ये अवकाळी पावसाची शक्यता वर्तवण्यात आली आहे:
- कोकण: काही भागांत वादळी वाऱ्यासह हलक्या ते मध्यम स्वरूपाचा पाऊस.
- विदर्भ आणि मराठवाडा: ढगाळ हवामान राहून काही ठिकाणी विजांच्या कडकडाटासह अवकाळी पावसाच्या सरी कोसळू शकतात.
महाराष्ट्रातील नागरिकांनी हवामानाचा स्थानिक अंदाज घेऊनच बाहेर पडावे, असा सल्ला हवामान विभागाने दिला आहे.