महाराष्ट्रातील स्थानिक स्वराज्य संस्थांच्या निवडणुका नोव्हेंबरमध्ये सुरू होणार? ‘असे’ असेल संपूर्ण वेळापत्रक

बीड, १४ ऑक्टोबर (विशेष प्रतिनिधी): महाराष्ट्रातील स्थानिक स्वराज्य संस्थांच्या निवडणुकांसंबंधी मोठी आणि महत्त्वाची माहिती सूत्रांकडून हाती आली आहे. राज्यात गेल्या अनेक महिन्यांपासून प्रलंबित असलेल्या नगरपालिका, नगर पंचायत, महापालिका आणि जिल्हा परिषदेच्या निवडणुकांचा बिगुल लवकरच वाजणार असल्याची दाट शक्यता आहे. प्राथमिक माहितीनुसार, या निवडणुकांची सुरुवात नोव्हेंबर महिन्यापासून होण्याची शक्यता आहे आणि या निवडणुका दर २० दिवसांच्या कालावधीने टप्प्याटप्प्याने पार पडतील. यामुळे राज्यातील राजकीय वातावरण आगामी काळात ढवळून निघणार आहे.

राज्यात निवडणुकीचे ‘महाचक्र’ कसे असेल?

महाराष्ट्रातील महत्त्वाच्या स्थानिक स्वराज्य संस्थांच्या निवडणुकांचा क्रम आणि अंदाजित वेळ खालीलप्रमाणे असेल:

१. पहिला टप्पा: नगरपालिका आणि नगर पंचायत निवडणुका

निवडणुकांच्या या संपूर्ण प्रक्रियेची सुरुवात नोव्हेंबर महिन्यात होण्याची शक्यता आहे. राज्याच्या ग्रामीण आणि निम-शहरी भागांतील नगरपालिका आणि नगर पंचायतींच्या निवडणुका सर्वात आधी पार पाडल्या जातील.

• राज्यातील अनेक नगरपालिकांचा कार्यकाळ संपुष्टात येऊन मोठा काळ लोटला आहे, त्यामुळे प्रशासकीय कामकाजात काही अडचणी येत होत्या. या निवडणुकांमुळे स्थानिक कारभारात लोकप्रतिनिधींचा सहभाग पुन्हा सुरू होईल.

२. दुसरा टप्पा: महापालिका (Municipal Corporations) निवडणुका

नगरपालिका आणि नगर पंचायतींच्या निवडणुका पूर्ण झाल्यानंतर २० दिवसांच्या कालावधीने महापालिका निवडणुका होणार आहेत. मुंबई, पुणे, नागपूर, ठाणे, नाशिक यांसारख्या मोठ्या शहरांसह इतर महत्त्वाच्या महापालिकांच्या निवडणुका दुसऱ्या टप्प्यात होतील.

• राजकीयदृष्ट्या अत्यंत महत्त्वाच्या असलेल्या या महापालिका निवडणुकांमध्ये प्रमुख राजकीय पक्षांमध्ये मोठी चुरस पाहायला मिळेल.

३. तिसरा टप्पा: जिल्हा परिषद निवडणुका

महापालिका निवडणुका झाल्यावर पुन्हा २० दिवसांच्या अंतराने ग्रामीण भागातील जिल्हा परिषदांच्या (Zilla Parishad) निवडणुकांचा कार्यक्रम हाती घेतला जाईल. जिल्हा परिषदेच्या निवडणुकांचा निकाल ग्रामीण भागातील पक्षांचे राजकीय बळ निश्चित करण्यासाठी महत्त्वाचा असतो.

निवडणुकांमधील २० दिवसांचा ‘गॅप’ कशासाठी?

या सर्व निवडणुका दर २० दिवसांच्या कालावधीने टप्प्याटप्प्याने आयोजित करण्यामागे काही विशिष्ट प्रशासकीय आणि सुरक्षात्मक कारणे आहेत.

• प्रशासकीय सुविधा: राज्याच्या निवडणूक आयोगाला (State Election Commission) एका वेळी मोठ्या प्रमाणात मनुष्यबळ, सुरक्षा यंत्रणा आणि संसाधने एकाच ठिकाणी केंद्रित करावी लागतात. २० दिवसांचा कालावधी मिळाल्यास आयोगाला सर्व तयारी व्यवस्थित करता येईल.
• सुरक्षा व्यवस्थापन: टप्प्याटप्प्याने निवडणुका घेतल्याने पोलीस दलाला अधिक प्रभावीपणे कायदा व सुव्यवस्था राखता येते आणि निवडणुकीदरम्यान होणारे संभाव्य गैरप्रकार टाळता येतात.
• आचारसंहितेचे नियोजन: विविध भागांमध्ये टप्प्याटप्प्याने निवडणूक असल्याने आचारसंहितेची अंमलबजावणी करणे सोपे जाते.

राजकीय पक्षांची तयारी जोरात

निवडणुकांचे संभाव्य वेळापत्रक समोर आल्याने सर्वच प्रमुख राजकीय पक्षांनी आता जोरदार तयारी सुरू केली आहे. सत्ताधारी आणि विरोधी पक्षांकडून संभाव्य उमेदवारांची चाचपणी आणि संघटनात्मक बांधणीचे काम वेगाने सुरू आहे. विशेषतः महापालिका आणि जिल्हा परिषदेवर आपला झेंडा फडकवण्यासाठी रणनीती आखल्या जात आहेत. Nagarpalika election dates आणि Mahapalika election schedule कधी जाहीर होते, याकडे संपूर्ण राज्याचे लक्ष लागले आहे. अधिकृत घोषणा लवकरच होण्याची शक्यता आहे.